Proje İçeriği

Kurumlarda karar vericilerin ihtiyaç duydukları verilere erişebilmesi çoğunlukla sabit raporlara, masaüstü dashboardlara ve teknik ekipler tarafından hazırlanan analizlere bağlıdır. Bu durum, özellikle mobil çalışan yöneticiler ve iş birimleri açısından bilgiye erişimi yavaşlatmakta; yeni bir iş sorusu oluştuğunda BI ekiplerine ek analiz ve rapor talepleri yöneltilmesine neden olmaktadır.

X-Board & D‑Assist projesi, kurumsal veriye erişimi mobil, güvenli, hızlı ve doğal bir deneyime dönüştürmek amacıyla geliştirilmiştir.

Projenin ilk katmanını oluşturan X-Board; farklı kurumsal veri kaynaklarından beslenen Qlik Sense uygulamalarını ve yönetim göstergelerini mobil cihazlara taşıyan bir analitik platformdur. Yetkilendirilmiş kullanıcılar, kurumları için tanımlanan finansal ve operasyonel KPI’lara mobil ortamdan ulaşabilmekte; satış, ciro, bütçe, gerçekleşme, operasyon ve performans göstergelerini takip edebilmektedir. Veri yenileme, uygulama dağıtımı ve kullanıcı erişimi merkezi olarak yönetilmektedir.

Projenin ikinci ve yeni nesil katmanını oluşturan D‑Assist ise X-Board’un sunduğu yönetilen veri varlıklarını üretken yapay zekâ ve doğal dil teknolojileriyle erişilebilir hâle getiren kurumsal karar destek asistanıdır. Kullanıcılar karmaşık filtreler kullanmadan veya teknik sorgu yazmadan, günlük iş dilinde sorular sorabilmektedir. D‑Assist kullanıcının sorusunu yorumlamakta; ilgili veri kaynağını, KPI’ı, dönemi ve filtreleri belirleyerek kurumsal veri üzerinden yanıt üretmektedir.

Çözüm yalnızca bir sohbet ekranı olarak tasarlanmamıştır. Kurumsal veri modeli, KPI tanımları, yetkilendirme yapısı, örnek soru senaryoları, sorgu üretimi, hata ve belirsizlik yönetimi, doğal dilde özetleme ve kullanım kayıtları birlikte ele alınmaktadır. Qlik Sense API’leri ve mevcut erişim yetkileri sayesinde kullanıcı yalnızca görmeye yetkili olduğu veri kapsamına erişebilmektedir.

Böylece X-Board ile veriyi mobil ortamda görüntüleme, D‑Assist ile veriye doğal dilde soru sorma ve yanıt alma yetkinlikleri tek bir kurumsal analitik deneyimde bir araya getirilmiştir. Proje, dashboard odaklı klasik iş zekâsı yaklaşımını konuşmalı, erişilebilir ve yapay zekâ destekli bir karar deneyimine dönüştürmektedir.

Projenin Amacı

Proje her iki amaca da hizmet etmektedir.

Kurum içinde; raporlara erişim, KPI takibi, iş birimlerinden gelen anlık analiz taleplerinin karşılanması ve yöneticilerin karar alma süreçleri iyileştirilmiştir. Kullanıcıların bilgiye ulaşmak için teknik ekiplere yönelttiği standart sorguların azaltılması ve veriye erişim süresinin kısaltılması hedeflenmiştir.

Aynı zamanda X-Board’un mobil analitik altyapısı ile D‑Assist’in üretken yapay zekâ yeteneklerinin bir araya getirilmesiyle, farklı kurum ve sektörlere uyarlanabilecek yeni bir kurumsal analitik ve yapay zekâ hizmeti oluşturulmuştur.

Proje içindeki en büyük inovasyon nedir? (yeni bir teknoloji veya var olan teknolojinin farklı kullanımı gibi. IOT, M2M, AI vb.)

Projenin en büyük inovasyonu, kurumsal dashboardları mobil ortamda sunan yönetilen analitik altyapı ile doğal dilde çalışan üretken yapay zekâ asistanının aynı güvenlik ve veri yönetişimi çerçevesinde birleştirilmesidir.

Kullanıcının karmaşık dashboard yapılarını, veri tablolarını veya teknik sorgu dillerini bilmesine gerek kalmadan “Bugünkü toplam satış nedir?”, “Son üç ayın en yüksek ciro üreten markaları hangileridir?” veya “Bütçe-gerçekleşme farkı nedir?” gibi sorularla kurumsal veriye erişebilmesi sağlanmaktadır.

D‑Assist genel internet bilgisinden bağımsız biçimde, kurum tarafından tanımlanmış veri kaynakları, KPI’lar, iş kuralları ve kullanıcı yetkileri kapsamında çalışmaktadır. Böylece üretken yapay zekânın kullanıcı deneyimi avantajı, kurumsal iş zekâsının doğruluk, güvenlik ve yönetişim prensipleriyle birleştirilmiştir.

Proje kurum içindeki hangi bölüme fayda sağlamıştır?(satış, pazarlama, finans, İK, IT, Üretim, Planlama, Satın alma, Lojistik Müşteri İlişkileri gibi)

Proje, başta üst yönetim ve karar vericiler olmak üzere finans, satış, bütçe ve raporlama, operasyon, iş geliştirme ve ilgili iş birimlerine fayda sağlamaktadır. X-Board’un farklı veri modelleri ve KPI setleriyle yapılandırılabilen esnek mimarisi sayesinde çözüm, Doğuş Grubu içerisindeki farklı sektörlerin ihtiyaçlarına uyarlanmıştır. Otomotiv sektöründe satış, ciro ve satış sonrası hizmet performansının; turizm ve ağırlama sektöründe gelir, bütçe, doluluk ve operasyonel göstergelerin; medya sektöründe finansal ve operasyonel performansın; perakende ve e-ticaret alanında satış ve müşteri göstergelerinin; enerji ve inşaat sektörlerinde ise bütçe, gerçekleşme ve proje performansının izlenmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca araç muayene, dijital pazarlama ve müşteri sadakati gibi farklı hizmet alanlarında kuruma özel KPI ve raporlama ihtiyaçlarını desteklemektedir. D‑Assist’in doğal dilde veri sorgulama yeteneğiyle bu sektörel faydanın daha da genişletilmesi hedeflenmektedir. Kullanıcıların kendi sektörlerine özgü KPI’lara teknik bilgiye ihtiyaç duymadan erişebilmesi, verinin yalnızca raporlama ekipleri tarafından değil, farklı iş birimleri ve yönetim kademeleri tarafından da etkin biçimde kullanılmasını sağlamaktadır.

Projenin hayata geçirilmesi konusunda üst yönetimin desteğini tam olarak alabildiniz mi?

Evet. Projenin geliştirilmesi, farklı şirketlerde kullanımının yaygınlaştırılması ve X-Board’un üretken yapay zekâ yetenekleriyle geliştirilmesi süreçlerinde üst yönetim desteği alınmıştır. Yönetim desteği; proje önceliklendirmesi, gerekli ekiplerin sürece dâhil edilmesi, pilot kullanım alanlarının belirlenmesi ve çözümün kurum içinde yaygınlaştırılması aşamalarında önemli rol oynamıştır.

Proje sonunda ortaya çıkan sonuçları analiz edebildiniz mi? Rakamsal verilerle ifade eder misiniz?(ROI, maliyetlerde yüzdesel azalma, üretim süresinde azalma, hata payının düşmesi vs.)

Evet. X-Board tarafında kullanıcı, lisans, cihaz erişimi ve sisteme giriş hareketleri takip edilmekte; aktif kullanım, lisans uygunluğu ve kullanılmayan lisanslar analiz edilebilmektedir. Bu takipler sayesinde çözümün farklı grup şirketlerindeki kullanımı ve yaygınlığı izlenmektedir.

D‑Assist tarafında ise örnek iş soruları, üretilen sorgular, yanıt doğruluğu, doğru veri kaynağı ve KPI seçimi, başarısız sorgular ve kullanıcı geri bildirimleri üzerinden test ve değerlendirme çalışmaları yürütülmektedir.

Projenin gözlemlenen temel çıktıları; yöneticilerin kurumsal verilere mobil erişiminin kolaylaşması, standart analiz taleplerinde teknik ekiplere bağımlılığın azalması, yeni bir soruya yanıt alma süresinin kısalması ve veri kullanımının daha geniş kullanıcı gruplarına açılmasıdır.

Başvuruya eklenmek üzere aktif kullanıcı ve şirket sayısı, aylık soru/sorgu sayısı, bilgiye erişim süresindeki değişim, standart analiz taleplerindeki azalma, test başarı oranı ve kullanıcı geri bildirimleri teyit edilmelidir.

Projenizde şirket içinden kaç kişi aktif olarak görev almıştır? Ekip birimleri hakkında kısaca bilgi verir misiniz?

Proje'de aktif olarak 5 kişi rol almıştır. BI & DWH, mobil uygulama geliştirme, veri bilimi/yapay zekâ, altyapı, bilgi güvenliği ve kullanıcı deneyimi yetkinliklerini bir araya getiren disiplinler arası bir yapıda geliştirilmiştir.

Projenizde (varsa)işbirliği kurduğunuz veya destek aldığınız bilişim şirketlerini belirtiniz.

Projenin analiz, mimari tasarım, veri entegrasyonu, yapay zekâ, iş zekâsı ve genel yazılım geliştirme süreçleri Doğuş Teknoloji tarafından yürütülmüştür. iOS uygulamasının geliştirilmesi kapsamında ise FinalWise Teknoloji’den destek alınmıştır.

Proje sırasında kullandığınız ve spesifik önemi olan markaları (varsa) belirtiniz. (Yazılım veya donanım markaları)

Qlik Sense; Qlik Analytics Platform (QAP); Microsoft Azure OpenAI; Apple iOS; Objective‑C (X-Code); Streamlit; kurumsal veri ambarı ve ilişkisel veri tabanı teknolojileri.