Proje İçeriği

Vakıf Katılım Bankası’nda kredi tahsis süreçlerinin temel girdilerinden biri olan Mali Tahlil raporlarında yer alan sektör analizleri geçmişte büyük ölçüde manuel araştırmaya dayanmakta, farklı veri kaynaklarından bilgi derlenmesi önemli zaman ve efor gerektirmekteydi. Bu proje kapsamında geliştirilen LLM tabanlı AI Agent çözümü ile firma NACE koduna bağlı olarak sektör analizleri otomatik oluşturulmakta ve firma finansal rasyoları sektör ortalamaları ile karşılaştırmalı şekilde yorumlanmaktadır.

Geliştirilen çözüm sayesinde rapor hazırlama süresi önemli ölçüde kısalmış, analizlerin kapsamı genişlemiş ve karar süreçlerinde veri temelli yaklaşım güçlenmiştir. 2025 yılı verilerine göre yıllık yaklaşık 1800 rapor için manuel yapılan sektör araştırmalarının ortalama 45 dakika sürdüğü dikkate alındığında, çözüm yıllık yaklaşık 1350 saat operasyonel verimlilik potansiyeli sunmaktadır.

Proje, kurum içinde geliştirilen ilk AI Agent uygulaması olarak veri odaklı kredi değerlendirme süreçlerinin dönüşümüne öncülük etmekte ve gelecekte farklı analitik kullanım senaryolarına ölçeklenebilir bir yapay zeka altyapısı sağlamaktadır.

Projenin Amacı

Vakıf Katılım Bankası’nın yapay zeka stratejisi, veri odaklı karar alma kültürünü güçlendirmek, operasyonel verimliliği artırmak ve iş süreçlerinde analitik yetkinlikleri yaygınlaştırmak üzerine konumlanmaktadır. Kurum genelinde yapay zeka uygulamaları; karar destek sistemleri, süreç otomasyonu, veri zenginleştirme ve analitik raporlama alanlarında yaygınlaştırılmaktadır. Yapılan tüm çalışmalar kuruma özel geliştirilmektedir ve kurumun GPU altyapısı kullanılmaktadır. Böylelikle veri güvenliği gereklilikleri sağlanmaktadır.

Kurumsal yapay zeka yaklaşımımız yalnızca model geliştirmeye değil, aynı zamanda yönetişim, veri güvenliği ve sorumlu yapay zeka ilkelerine de dayanmaktadır. Model çıktılarının kontrol edilebilir olması, veri kaynaklarının doğrulanabilir olması ve kullanıcıların karar süreçlerinde şeffaf bilgiye erişebilmesi temel prensipler arasında yer almaktadır.

Bu strateji kapsamında geliştirilen AI Agent tabanlı Mali Tahlil Sektör Analizi çözümü, kurumsal kredi değerlendirme süreçlerinde kullanılan raporların daha kapsamlı, tutarlı ve veri temelli hazırlanmasını hedeflemektedir. Geleneksel olarak farklı veri kaynaklarından manuel olarak derlenen sektör bilgileri, bu proje ile birlikte NACE kodu üzerinden otomatik olarak analiz edilmekte ve rapor içerisine entegre edilmektedir.

Geliştirilen AI Agent mimarisi, yalnızca mevcut sektör analiz ihtiyacını karşılamakla kalmayıp gelecekte farklı iş birimlerinde kullanılabilecek ölçeklenebilir bir altyapı sunmaktadır. Bu yaklaşım sayesinde kurum içinde ortak bir AI platformu oluşturularak benzer analitik ihtiyaçların tekrar eden geliştirme maliyetleri azaltılmaktadır.

Bu proje, kurumun AI yol haritasında önemli bir adım olup, gelecekte finansal analiz, risk değerlendirme ve karar destek sistemlerinde daha ileri düzey yapay zeka uygulamalarının devreye alınmasına zemin hazırlamaktadır.

Proje içindeki en büyük inovasyon nedir? (yeni bir teknoloji veya var olan teknolojinin farklı kullanımı gibi. IOT, M2M, AI vb.)

Mali Tahlil raporlarında yer alan sektör analizleri geçmişte büyük ölçüde manuel araştırma süreçlerine dayanmaktaydı. JCR, TCMB, TÜİK, VAP ve benzeri kaynaklardan veri toplanması, bu verilerin özetlenmesi ve rapora uygun hale getirilmesi önemli zaman gerektirmekteydi. Ortalama bir sektör analizinin hazırlanması yaklaşık 45 dakika sürmekte olup yıllık rapor hacmi dikkate alındığında önemli bir operasyonel yük oluşturmaktaydı.

Manuel süreçler nedeniyle bazı raporlarda sektör analizlerinin sınırlı kapsamda yer alması veya farklı formatlarda hazırlanması gibi durumlar ortaya çıkabilmekteydi. Bu durum kredi tahsis ekiplerinin ek araştırma yapmasına neden olmakta ve karar süreçlerinin uzamasına yol açabilmekteydi.

Sorunun temelinde veri kaynaklarının çokluğu, analizlerin uzman yorumu gerektirmesi ve rapor hazırlama sürelerinin kısıtlı olması yer almaktadır. Geleneksel otomasyon yöntemleri bu ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalmakta olup metin üretimi ve yorumlama yeteneği gerektiren bu süreç için AI Agent ve LLM tabanlı yapay zeka yaklaşımı tercih edilmiştir.

AI Agent ve LLM tabanlı yapay zeka çözümü ile sektör verilerinin otomatik analiz edilmesi ve firma rasyolarının sektör ortalamaları ile birlikte değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Böylece rapor kalitesinin artırılması, manuel eforun azaltılması ve karar süreçlerinin hızlandırılması amaçlanmıştır.

Proje aynı zamanda kurum içinde geliştirilen ilk AI Agent mimarilerinden biri olarak farklı kullanım senaryolarına genişletilebilecek bir temel oluşturmuştur. Bu yönüyle yalnızca tek bir iş problemini çözmekle kalmayıp kurumun yapay zeka dönüşüm yolculuğunda önemli bir yapı taşı olmuştur ve gelecek projeler için referans proje niteliğindedir. Bu projenin ardından iş birimlerinin yapay zeka bilinçleri ve proje talepleri artmıştır.

Geliştirilen çözümün farklı analitik süreçlerde kullanılması planlanmakta olup kurum genelinde veri temelli karar alma kültürünün yaygınlaştırılmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Proje kurum içindeki hangi bölüme fayda sağlamıştır?(satış, pazarlama, finans, İK, IT, Üretim, Planlama, Satın alma, Lojistik Müşteri İlişkileri gibi)

Mali Tahlil Rapor yazım sürecinde mevcut Mali Tahlil ve İstihbarat Prosedürüne göre belli limiti aşan firmalar/gruplar için belirli bir sektörde yoğunlaşma varsa, ‘Analiz ve Yorum’ bölümüne Sektör Analizi yazılmaktadır. İlgili sektör raporunda Kamuya açık olan JCR, Bankalar, TCMB, VAP, TÜİK, vb platformlarda yer alan bilgilere yer verilmektedir. İlgili verilerin müşteri nezdinde toplanması, derlenmesi ve özetlenmesi noktasında ciddi süreler harcanmaktadır. Bunun sonucu olarak; • Süreçlerin sorunsuz bir şekilde ilerlemesi için manuel efor ihtiyacı artmaktadır. • Mali Tahlil rapor yazım sürecinde bilgi verilmesi gereken dosyalarda bilgilerin eksik ve yetersiz verilerek raporun tamamlanması, raporun verimliliğini azaltmaktadır. • Optimize edilemeyen sektör analizi bilgi girişinin bir sonucu olarak Tahsis Başkanlıklarında ekstra efor ihtiyacı ortaya çıkmakta, kaynakların verimsiz kullanımına neden olmaktadır. Geliştirilen yapay zeka modeli ile Vakıf Katılım bünyesinde yer alan ve Mali Tahlil raporu yazılan her firma için sektör analizi, BOA Bankacılık uygulamasında yer alan firma NACE koduna bağlı olarak otomatik bir modelleme ile AI Agent tarafından yapılabilecektir. Tahsis kararlarında ve raporun sürecine olumlu/olumsuz ek bilgi sunacak bu yapı ile hem firma sektörü daha geniş yelpazede tanınmış hem de rasyo analizi sektör ortalamasına bağlı olarak analiz edilmiş olacak bu neticede daha doğru değerlendirme yapılarak etkin karar alınabilecektir.

Projenin hayata geçirilmesi konusunda üst yönetimin desteğini tam olarak alabildiniz mi?

Evet, proje süresince üst yönetimin güçlü desteği alınmıştır. Projenin hayata geçirilmesi, bankanın dijital dönüşüm ve yapay zeka stratejileriyle doğrudan uyumlu olması nedeniyle üst yönetim tarafından stratejik öneme sahip bir çalışma olarak değerlendirilmiştir. Projenin aynı zamanda kurum içinde geliştirilen ilk AI Agent uygulamalarından biri olması, farklı kullanım senaryolarına genişletilebilecek örnek ve referans bir yapı oluşturması açısından da önemsenmiştir. Bu kapsamda üst yönetim; gerekli kaynakların sağlanması, ilgili iş birimlerinin sürece dahil edilmesi ve proje çıktılarının düzenli olarak takip edilmesi konularında aktif destek sağlamıştır. Proje ilerleme raporları ve ara çıktılar üst yönetimle paylaşılmış, alınan geri bildirimler doğrultusunda gerekli iyileştirmeler yapılmış ve projenin kurum genelindeki yapay zeka çalışmalarına katkı sağlayacak ölçeklenebilir ve sürdürülebilir bir yapıya dönüşmesi desteklenmiştir.

Proje sonunda ortaya çıkan sonuçları analiz edebildiniz mi? Rakamsal verilerle ifade eder misiniz?(ROI, maliyetlerde yüzdesel azalma, üretim süresinde azalma, hata payının düşmesi vs.)

Proje kapsamında geliştirilen çözüm, LLM tabanlı AI Agent mimarisi üzerine kurulmuştur. Sistem, BOA Bankacılık uygulamasında yer alan firma NACE kodunu kullanarak ilgili sektöre ait verileri analiz etmekte ve Mali Tahlil raporlarında kullanılabilecek yorumları otomatik olarak üretmektedir.

Çözüm kapsamında farklı veri kaynaklarından RPA teknolojisi kullanılarak elde edilen sektörel göstergeler, finansal rasyolar ve makro ekonomik veriler analiz edilerek bütüncül bir değerlendirme oluşturulmaktadır. Model çıktıları rapor formatına uygun şekilde yapılandırılarak kullanıcıların doğrudan rapora entegre edebileceği hale getirilmektedir.

Gerçekleştirilen proje ile;

• Yıllık yaklaşık 1350 saat operasyonel tasarruf,
• Rapor hazırlama süresinde kısalma,
• Sektör analizlerinde standartlaşma ve kalite artışı,
• Veri temelli kredi tahsis kararlarında iyileşme,
• Analiz kapsamının genişlemesi,
• Kurum içi ilk AI Agent uygulaması,
• Farklı raporlama süreçlerine ölçeklenebilir altyapı,
• Yapay zeka ve AI Agent altyapısı kurulması sağlanmıştır.

Projenizde şirket içinden kaç kişi aktif olarak görev almıştır? Ekip birimleri hakkında kısaca bilgi verir misiniz?

12

Projenizde (varsa)işbirliği kurduğunuz veya destek aldığınız bilişim şirketlerini belirtiniz.

KFT Bilişim Sistemleri A.Ş.

Proje sırasında kullandığınız ve spesifik önemi olan markaları (varsa) belirtiniz. (Yazılım veya donanım markaları)

NVidia, llama ve Gemini Ai, Docker Compose, Redis, PostgreSQL ve ChromaDB